Strona główna POWIATY Uroczystości patriotyczne ku czci 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich

Uroczystości patriotyczne ku czci 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich

Uroczystość patriotyczna poświęcona 14. Pułkowi Ułanów Jazłowieckich odbyła się 19 czerwca 2021 r. w Sandomierzu. Wydarzenie rozpoczęło się od przemarszu kawalerii i wojsk pieszych od Bramy Opatowskiej na Rynek Starego Miasta oraz zajęcia szyku do marszu. Następnie przytoczona została historia 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich i jego związki z Sandomierzem.

Zalążkiem pułku był utworzony w lutym 1918 roku w mołdawskiej miejscowości Ungheni szwadron polski, skupiający Polaków służących wcześniej w armii rosyjskiej. Po nieudanej próbie dołączenia do II Korpusu Polskiego, w obliczu groźby rozbrojenia przez Niemców, szwadron dołączył do 2. pułku konnego rosyjskiej Armii Ochotniczej, zachowując jednak polskie oznaki i komendę. Wraz z „białymi” oddziałami szwadron przeszedł na Kubań w południowej Rosji i brał udział w walkach z bolszewikami między innymi pod Tarhową, Wielikokniażeską, Jekaterynodarem, Biełoglinną i Tichoriecką. W połowie sierpnia 1918 roku szwadron mocą umowy pomiędzy dowódcą rosyjskiej Armii Ochotniczej i generałem Lucjanem Żeligowskim podporządkowany został tworzącym się na Kubaniu oddziałom polskim. Wkrótce szwadron zreorganizowano jako dwuszwadronowy dywizjon, którego dowódcą został we wrześniu major Konstanty Plisowski. W październiku 1918 roku został zorganizowany trzeci szwadron (oficerski), a oddział oficjalnie przyjął nazwę Dywizjon Jazdy przy 4. Dywizji Strzelców Polskich. W drugiej połowie stycznia 1919 roku dywizjon przewieziony został drogą morską do Odessy na Ukrainie. Tam przyjął licznych ochotników i został rozwinięty w Pułk Ułanów 1. Dywizji Jazdy pod dowództwem majora Plisowskiego. Oddział liczył 98 oficerów oraz 530 podoficerów i ułanów w czterech szwadronach liniowych, szwadronie karabinów maszynowych i plutonie łączności. 1. szwadron pułku walczył u boku wojsk francuskich, greckich i „białych” rosyjskich z bolszewikami w okolicach Odessy i pod Tyraspolem. W kwietniu siły koalicyjne opuściły Odessę, odchodząc do Besarabii w Rumunii. Polacy osłaniali odwrót sojuszników, a pułk ułanów przekroczył graniczny Dniestr jako ostatni. Po dwumiesięcznym pobycie w Besarabii 15 czerwca 1919 roku niedaleko Śniatynia pułk ułanów przekroczył granicę rumuńską i przybył do Polski.

Po przytoczeniu historii ułanów odbył się apel poległych, salwa honorowa w wykonaniu sandomierskiego plutonu reprezentacyjnego oraz złożenie meldunku na ręce kpt. Tomasza Wermińskiego przedstawiciela 3. Sandomierskiego Batalionu Radiotechnicznego.

Główną atrakcją podczas wydarzenia była inscenizacja wkroczenia 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich w granice Polski pod Śniatyniem. Zwieńczeniem obchodów był piknik pokaz sprawności bojowej kawalerii na placu Jana Pawła II, podczas którego zaprezentowano bojowe możliwości wykorzystania kawalerii – zapomnianej na współczesnym polu walki jednostki.

 

www.sandomierz.eu